ΥΠΕΡΣΙΒΗΡΙΚΟΣ ένα τρένο που το λένε Ρωσία

H σχέση με το διάβασμα είναι σχέση αγάπης. Όπως και με τα ταξίδια. Τι γίνεται όμως όταν ένα βιβλίο συνδυάζει και τα δύο, όπως τo βιβλίο του Γιώργου Πιτροπάκη “Υπερσιβηρικός” (ένα τρένο που το λένε Ρωσία)? Η επιθυμία για αποκαλύψεις γίνεται πράξη και ο πόθος για γνώση, ταξίδι στις σελίδες. “(...)Και κάπου εκεί λοιπόν νομίζω ότι κατάλαβα τον "μύθο" του Υπερσιβηρικού.

Είναι όλα αυτά, τα καλά και τα στραβά που κουβαλάμε μέσα μας και που αυτό το μεγάλο ταξίδι μας βοηθά να τα αναδείξουμε. Μάλιστα μια πραβαντνίκ με είχε προϊδεάσει στην αρχή του ταξιδιού, απαντώντας στην ερώτησή μου για το πόσο σκληρή είναι η δουλειά στην τρίτη θέση: "Αγαπητέ μου εξ Ελλάδος δημοσιογράφε, συχνά η συμπεριφορά των ανθρώπων είναι χειρότερη και από τις πιο βρώμικες τουαλέτες".

Πριν λίγα χρόνια, ο Γιώργος Πιτροπάκης (ένας αγαπητός εξ’ Ελλάδος δημοσιογράφος), συχνός επισκέπτης και λάτρης της Ρωσίας, παρέα με τον Ρώσο φίλο του και φωτογράφο Σεργκέι Κόζμιν, πραγματοποίησαν μες στο καταχείμωνο το ταξίδι Μόσχα-Βλαδιβοστόκ με τον Υπερσιβηρικό, την πιο μυθική σιδηροδρομική διαδρομή στον κόσμο: 9.288 χιλιόμετρα, 53 σταθμοί, 8 διαφορετικές χρονικές ζώνες. Ξεκινώντας από την παρουσίαση των ατόμων, των πραγμάτων και των συζητήσεων στο κουπέ, στο βαγόνι, στο τρένο ολόκληρο, ο αφηγητής περνάει σε μια καλειδοσκοπική παρουσίαση πολλών πτυχών της γνωστής άγνωστης χώρας που είναι η σημερινή Ρωσία. Από την πολιτική μέχρι τη γαστρονομία, από τις κοινωνικές συμπεριφορές μέχρι την οικονομία. Και με αφορμή αυτές, προχωράει συχνά σε αναδρομές στην ιστορία της σοβιετικής και της τσαρικής Ρωσίας αλλά και του Υπερσιβηρικού, που είναι η ραχοκοκαλιά της χώρας.

Με τον Υπερσιβηρικό δεν διασχίζεις απλώς μια χώρα. Διασχίζεις μια ήπειρο ολόκληρη. Τέτοιο είναι το μέγεθος της μαμάς Ρωσίας, τόσο μεγάλο είναι το ταξίδι, τόσο απέραντες είναι οι εκτάσεις και οι εντυπώσεις. Τόσα πολλά είναι τα στιγμιότυπα, τα επεισόδια και τα πρόσωπα από μια περιήγηση μοναδική και ζόρικη ταυτόχρονα, που αποτυπώνει με τρόπο γλαφυρό ο Γιώργος Πιτροπάκης στο βιβλίο του «Υπερσιβηρικός, ένα τρένο που το λένε Ρωσία». Μια ματιά μέσα απ’ την καρδιά του κτήνους, διότι ο συγγραφέας δεν έκανε τη διαδρομή στην αποστειρωμένη πρώτη θέση. Αντιθέτως, κατέβηκε μερικά σκαλιά και βρέθηκε παρέα με κάθε καρυδιάς καρύδι. Βρέθηκε αντιμέτωπος με τους απίθανους, τους αδικημένους, τους ανησυχούντες και τους απροσάρμοστους, βρέθηκε σύντροφος με τους λογικούς, τους παράλογους, τους νομοταγείς, τους παράνομους, τους σοβαρούς και τους γελοίους. Εδώ απολαμβάνουμε μια καταπληκτική πινακοθήκη από ανθρώπινες φιγούρες, κομπλέ με τα πάθη τους, τα λάθη τους, τις περιπέτειες και τις ελπίδες τους. Ένα ρεπορτάζ ανεπανάληπτο της σύγχρονης Ρωσίας, που την περιγράφει με χειρουργική ακρίβεια και ανελέητο χιούμορ. Μαζί με πλείστες όσες πληροφορίες για κάθε στάση του Υπερσιβηρικού, που συνοδεύονται από μια σειρά ψαγμένες ιστορικές παρατηρήσεις. Γιατί ο συγγραφέας δεν απόλαυσε μόνο το ταξίδι, αλλά φρόντισε να εμβαθύνει πολύ περισσότερο, ώστε να μας μετακινήσει στον χώρο, στον ιστορικό χρόνο και στον πολιτισμό μιας ξεχωριστής ήπειρου που αναζητεί τη νέα της ταυτότητα στον φρέσκο συσχετισμό των δυνάμεων.

“Αν δεν είσαι δραπέτης ή κυνηγός της απόλυτης περιπέτειας, πρέπει να είσαι μαζοχιστής για να το επιχειρήσεις, θα πουν πολλοί. Διαφωνώ. Αρκεί να είσαι από εκείνους που πιστεύουν ότι η ζωή δεν μετριέται από τις ανάσες που παίρνουμε, αλλά από τα μέρη και τις στιγμές που μας κόβουν την ανάσα. Και είναι ακριβώς αυτό που σου συμβαίνει με όσα βλέπεις, ζεις και αισθάνεσαι διασχίζοντας τη Ρωσία, από τη Μόσχα ως τα παράλια της ανατολικής Σιβηρίας και το Βλαδιβοστόκ.”