Τι μπορεί να σε ξυπνήσει από έναν βαθύ ύπνο;

Γράφει η Νόρα Ράλλη

Μια ακουστική παράσταση που... αφυπνίζει, σε σκηνοθεσία Ανδρέα Φλουράκη, με πρωταγωνιστές τους Μυρτώ Αλικάκη και Νίκο Ψαρρά. Δωρεάν στο www.iroes.art.

Ενα δωμάτιο. Κλειστό από καιρό. Ενα ζευγάρι... Εως τώρα θα μπορούσε αυτή η εικόνα να ταιριάζει απόλυτα στις πρόσφατες μνήμες μας σε σχέση με την πανδημία: σπίτια κλειστά προς τους έξω, κλειστοφοβικά και ως προς τους μέσα... Αυτό το ζευγάρι κοιμάται. Εναν συνεχόμενο ύπνο. Ενας θόρυβος τους αναγκάζει να ξυπνήσουν. Αρχικά τρομάζουν, καθώς δεν ξέρουν από πού προέρχεται. Μετά, καταλαβαίνουν πως ο αίτιος είναι ένα κουνούπι. Εύκολο να το εξαφανίσουν, σκέφτονται· και αυτό προσπαθούν. Ωστόσο το κουνούπι αντεπιτίθεται με τέτοιο τρόπο που τους αναγκάζει να σηκωθούν (επιτέλους) από το κρεβάτι και «να ξυπνήσουν μια και καλή από τον αδιάκοπο ύπνο της καθημερινότητάς τους», όπως μας λέει η συγγραφέας.

Από τα παραπάνω κατανοούμε ότι από μία αρχικά ρεαλιστική αναπαράσταση μιας σύγχρονης πραγματικότητας περνάμε σε ένα συμβολικό επίπεδο κριτικής απέναντί της. Αυτό συμβαίνει στο νέο θεατρικό έργο της Ζέτης Φίτσιου με τίτλο «Το κουνούπι», που παρουσιάζεται ήδη ως ακουστική παράσταση στο www.iroes.art (με ελεύθερη είσοδο έως τις 26 Ιουνίου), σε σκηνοθεσία Ανδρέα Φλουράκη, με πρωταγωνιστές τους Μυρτώ Αλικάκη και Νίκο Ψαρρά.

Το συμβολικό αυτό έργο δεν είναι δύσκολο να το κατανοήσει κάποιος (να το γράψει ωστόσο είναι!). Η Ζέτη Φίτσιου ήδη έχει γίνει γνωστή στον χώρο, ειδικά μετά το επίσης ραδιοφωνικό θεατρικό έργο της «Το πάτωμα». Τώρα, με «Το κουνούπι» –και πάλι μέσα από το μαύρο χιούμορ– φέρνει μπροστά μας το θέμα της αφύπνισης του ανθρώπου, που εγκλωβισμένος μέσα στα στενά όρια της καθημερινότητας ξεχνά ακόμα και να… ξυπνήσει. Τον φέρνει ουσιαστικά προ των ευθυνών του.

Είναι ωστόσο σκοπός της συγγραφέως η πολιτική (σχεδόν πολιτικά υπαρξιακή) αυτή διάσταση του έργου; «Για μένα η πολιτική διάσταση, καθώς και η κοινωνική και η ατομική, διαπερνά τη σκέψη μου και κατ’ επέκταση τη γραφή μου», μας απαντά. «Δεν είναι ένας σκοπός προκαθορισμένος, απλώς προκύπτει μέσα από τον τρόπο που σκέφτομαι. Πράγματι, τα έργα μου δεν έχουν ρεαλιστικό ύφος, καθώς θεωρώ πως ένα κείμενο, που ξεφεύγει από την αντικειμενική πραγματικότητα, σου επιτρέπει να κάνεις αναγωγές και αντιστοιχίσεις σε όλα τα επίπεδα.

Σου δίνει τη δυνατότητα να μιλήσεις πιο ελεύθερα και στοχευμένα, ακόμη και για θέματα που είναι αρκετά σοβαρά. Από την άλλη, και ο αποδέκτης τέτοιου είδους έργων έχει την ελευθερία να μεταφέρει και να μεταφράσει αυτό που βλέπει-ακούει-διαβάζει σε ό,τι εκείνος επιθυμεί. Μπορεί κάποιος να δει πίσω από ένα έργο ένα πολιτικό σχόλιο, ενώ ένας άλλος να αναγνωρίσει ένα κομμάτι του εαυτού του. Ο μη ρεαλισμός σού δίνει αυτό το πλεονέκτημα. Και σήμερα έχουμε μάθει να αναγνωρίζουμε καλά “αλλόκοτες”, μη ρεαλιστικές καταστάσεις που ξεφεύγουν από τα όρια της λογικής. Μια ματιά γύρω μας αρκεί…».

Οσο για το αν είναι δυνατόν ένα «κουνούπι» να είναι ικανό για να μας «ξυπνήσει», η Ζ. Φίτσιου θεωρεί πως «ακόμη και ένα σμήνος κουνουπιών να μπει στο δωμάτιό μας, δεν πρόκειται να “ξυπνήσουμε” αν δεν είναι η κατάλληλη στιγμή». «Κατάλληλη είναι εκείνη ακριβώς η ώρα που, είτε είμαστε έτοιμοι είτε όχι, έρχεται ξαφνικά ένα γεγονός και μας αναγκάζει να σηκωθούμε όρθιοι και να αντιδράσουμε. Μια αντίδραση που δεν είναι καθόλου εύκολη, αφού μας ξεσηκώνει από μία βολεμένη κατάσταση, από μια συνήθεια που μας έχει “κοιμίσει”. “Ξυπνώντας” ίσως αισθανόμαστε άβολα και θέλουμε να γυρίσουμε γρήγορα πίσω στην προηγούμενη κατάστασή μας. Ομως από τη στιγμή που το βλέμμα ξυπνάει, δύσκολα ξανακοιμάται. Αυτή η αφύπνιση μπορεί να γίνει είτε σε ατομικό είτε σε συλλογικό επίπεδο. Για να φτάσουμε όμως στο συλλογικό, θα πρέπει να έχει προηγηθεί σε έναν βαθμό το ατομικό – το οποίο είναι και το πιο δύσκολο…» καταλήγει.

από efsyn