Ο μηδενισμός της αρχιτεκτονικής στην Ελλάδα - Η εποχή των χαμένων ευκαιριών

Γράφει ο Σωτήρης Παπαδόπουλος

Αναφέρω σχηματικά δυο περιόδους καθοριστικών χαμένων ευκαιριών της αρχιτεκτονικής στην Ελλάδα. Η πρώτη, είναι αυτή όπου σαν κύριο χαρακτηριστικό της είχε το ευρηματικό στην σύλληψη του σύστημα της αντιπαροχής για την μεταπολεμική οικοδόμηση της χώρας.

Το οποίο όμως, με τον τελείως ανεξέλεγκτο και πολιτικά-πελατειακό τρόπο που εφαρμόστηκε, πριμοδότησε την ανεξέλεγκτη εργολαβία απ’ άκρον εις άκρου της Ελλάδος. Ήταν η εποχή που επικράτησε ο πολιτισμός του "εργολάβου" και του "μηχανικού" και η αρχιτεκτονική υποβαθμίστηκε ως μη αναγκαία. Με επακόλουθο αποτέλεσμα και την αντίστοιχη, συν τω χρόνω, υποβάθμιση του αστικού μας περιβάλλοντος και όχι μόνο.

Η δεύτερη είναι αυτή της περιόδου όπου κυριάρχησε το σύστημα της "Μελέτης - Κατασκευής" στα δημόσια έργα.(*) Όπου και ο αρχιτεκτονικός σχεδιασμός υποβαθμίστηκε για μια ακόμα φορά, αφού ήταν κάτω από τον έλεγχο των επιχειρηματικών συμφερόντων των εργολαβικών εταιρειών, τις οποίες και υποχρεώθηκε να υπηρετήσει.

Μέσα στην ίδια περίοδο, όπου και τυπικά έληξε το 3ο Κοινοτικό Πλαίσιο Στήριξης (2006), πραγματοποιήθηκαν και τα "Μεγάλα Έργα" των αυτοκινητοδρόμων, της Αττικής οδού, του αεροδρομίου των Σπάτων, του Μετρό της Αθήνας, της γέφυρας Ρίου-Αντιρρίου κ.α. Αυτά ήταν και τα χρόνια της έντονης δημόσιας οικοδομικής δραστηριότητας που αποτέλεσαν και την τελευταία χαμένη ευκαιρία της Αρχιτεκτονικής μιας και αμέσως μετά ξεκίνησε η οικονομική κρίση σαν επακόλουθο αποτέλεσμα της πολιτικής και κοινωνικής παρακμής της χώρας.

Στην περίοδο λοιπόν αυτή, εκτός των "Μεγάλων Έργων", διεξήχθησαν και οι Ολυμπιακοί Αγώνες-2004. Διοργάνωση η οποία θα μπορούσε από μόνη της να αποτελέσει επένδυση του τόπου προς το μέλλον. Και κατ’ επέκταση να λειτουργήσει σαν εφαλτήριο για την ποιοτική βελτίωση του αστικού περιβάλλοντος και την αποκατάσταση της αρχιτεκτονικής σαν Δημόσιο Αγαθό. Και όπου αυτό έχει συμβεί, όπως πχ στη Βαρκελώνη, έχει επιφέρει πολύ θετικά κοινωνικά, πολιτισμικά αλλά και οικονομικά αποτελέσματα.

Διαβάστε την συνέχεια στο slpress