Τετάρτη, 26 Ιουλίου 2017

ΑΝΤΡΕΑΣ ΚΑΛΒΟΣ: «ΠΑΡΑ ΠΡΟΣΤΑΤΑΣ ΝΑ ’ΧΩΜΕΝ»


Α. Κάλβος - Α εχαί (...Παρ προστάτας νχωμεν.)

    
Σήμερα δεν μπορώ παρά να θυμηθώ τον Ανδρέα Κάλβο, ένα μεγάλο ποιητή σχεδόν ξεχασμένο μέσα στην σκόνη της Ιστορίας που όλο και λιγότερο διαβάζουμε.Έναν ποιητή που έμεινε χωρίς πρόσωπο (καθώς δεν υπάρχει ούτε ένα σωζόμενο πορτραίτο του) αλλά με μια φωνή που αν και δύσκολα αναγνωρίστηκε, ακόμη και σήμερα παραμένει θαρραλέα. Ωδές και ευχές που ακούγονται κατάρες σε όσους πανηγυρίζουν ως επιτυχία τα αυξανόμενα δεσμά της υποτέλειας μας.  Η έκτη ωδή, οι ευχές, γράφτηκε το 1825, το έτος που η Ελλάδα με μια συμφωνία δέχθηκε επίσημα την αγγλική προστασία, και η οποία έμεινε έπειτα  γνωστή ως «Πράξις Υποταγής»...

δ κτη, Α εχαί

α

Τς θαλάσσης καλήτερα
φουσκωμένα τ κύματα
ν πνίξουν τν πατρίδα μου
σν πελπισμένην,
ρημον βάρκαν.  


β

Στν στεριάν, ς τ νησία
καλήτερα μίαν φλόγα
ν δ παντο χυμένην,
τρώγουσαν πόλεις, δάση,
λαος κα λπίδας. 

γ

Καλήτερα, καλήτερα
διασκορπισμένοι ο λληνες
ν τρέχωσι τν κόσμον,
μ ξαπλωμένην χερα
ψωμοζητοντες· 

δ

Παρ προστάτας νχωμεν.
Μ ποτ δν θάμβωσαν
πλούτη μεγάλα νόματα,
μ ποτ δν θάμβωσαν
σκήπτρων κτνες. 

ε

ν πόταν πεθαίν
πονηρς βασιλες
σβυν᾿ νύκτα ν᾿ στρον,
θελον μείνει λίγα
οράνια φτα. 

ς

Τ χέρι πο προσφέρετε
ς προστασίας σημεον
ες ξένον θνος, πνιξε
κα πνίγει τος λαούς σας,
πάλαι, κα κόμα. 

ζ

Πόσοι πατέρες δίδουσιν,
χι ψωμί, φιλήματα
ς τ πεινασμένα τέκνα τους,
ν λάμπουν ς τ χείλη σας
χρυσ ποτήρια! 

η

ταν π τ σκπτρά σας
νέους λαος καλετε,
νέους δρτας θέλετε
σες δι ν πληρώσητε
πλουσιοπαρόχως, 

θ

Τ ξίφη πο φυλάγουσι
τ τρέμοντα βασίλειά σας,
τ ξίφη πο τρομάζουσι
τν ρετήν, κα σφάζουσι
τος λειτουργούς της. 

ι

Θέλετε θησαυρος
πολλος δι ναγοράσητε
κρότους χειρν κα παίνους,
κα τ᾿ πιστον θυμίαμα
τς κολακείας. 

ια

μες δι τν σταυρν
νδρείως περμαχόμεθα
κα σες βοηθήσατε
κρυφ τος πολεμοντας
σταυρν κα λήθειαν. 

ιβ

Δι ν θεμελιώσητε
τν τυραννίαν τιμτε
τν σταυρν ες τς πόλεις σας,
κα ατν πολεμήσατε
ες τν λλάδα. 

ιγ

Κα τώρα ες προστασίαν μας
τ χέρια σας πλόνετε!
τραβήξετέ τα πίσω·
βλέπει θες κα στράπτει
δι τος πανούργους. 

ιδ

ταν τ δένδρον νέον
βασάνιζον ο νεμοι,
τότε βοήθειαν θελεν,
νδυναμώθη τώρα
φθάνει σχύς του. 

ιε

Τ ξίφος σφίγξατ᾿ λληνες -
τ μμάτιά σας σηκώσατε -
δού - ες τους ορανος
προστάτης θες
μόνος σας εναι. 

ις

Κα ν θες κα τ᾿ ρματα
μς λείψωσι, καλήτερα
πάλιν ν χρεμετήσωσι
ς τν Κιθαιρνα Τούρκων
γριαι φορδες. 

ιζ

Παρά.... Α, σον εναι
τυφλ κα σκληροτέρα
τυραννίς, τοσοτον
ταχυτέρως νοίγονται
σωτήριοι θύραι. 

ιη

Δν μ θαμβόνει πάθος
κανένα· γ τν λύραν
κτυπάω, κα λόρθος στέκομαι
σιμ ες το μνήματός μου
τ᾿ ἀνοικτὸν στόμα.

Ο ποιητής, χωρίς πάθος κανένα, λέγει κάτι που ίσως σήμερα ακούγεται παράλογο και ακραίο, ότι δηλαδή, καλλίτερα η Ελλάδα να καταστραφεί ή να υποδουλωθεί πάλι με την σκληρή τυραννίδα των Τούρκων παρά να υποταχθεί σε «προστάτες», σε βασιλιάδες πονηρούς και υποκριτές, που εκμεταλλεύονται τα πεινασμένα τέκνα τους και τους λαούς, διότι...: «ταν π τ σκπτρά σας νέους λαος καλετε, νέους δρτας θέλετε σες δι ν πληρώσητε πλουσιοπαρόχως, τ ξίφη πο φυλάγουσι τ τρέμοντα βασίλειά σας»,  ξίφη που σφάζουν τους δικαίους και τους λειτουργούς της αρετής. 




Λόγια σκληρά, αλλά ο Κάλβος δεν φοβάται ούτε τον θάνατο που μπορεί να του φέρουν, διότι δεν αντέχει να βλέπει την Ελλάδα να γίνεται παιχνίδι στα χέρια ηγεμόνων που διατείνονται ότι θέλουν να βοηθήσουν  και να  την προστατέψουν ( και μπορεί να την «προστατεύουν» ως ένα σημείο) αλλά στο τέλος την εκμεταλλεύονται για να εξασφαλίσουν τα δικά τους συμφέροντα... Γιατί γνωρίζει ότι όταν ο εχθρός φανερώνεται ως εχθρός, και όσο σκληρή είναι η τυραννία του,  τοσοτον ταχυτέρως νοίγονται σωτήριοι θύραι....ενώ όταν ο εκμεταλλευτής φαίνεται ως φίλος και προστάτης η υποταγή θα είναι σχεδόν αδύνατον να ανατραπεί. 


ΠΗΓΗ: anaghrapho

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου