Η πολιτική της ρωσικής τέχνης

ERIK BULATOV Gloire au PCUS, 2003-2005 Don de Vladimir et Ekaterina Semenikhin

Ερίκ Μουλάτοφ, «Gloire au PCUS», 2003-2005

Συντάκτης: Ήρα Φελουκατζή

Πολιτιστικό γεγονός είναι η μεγάλη έκθεση «Kοllektsia! - Σύγχρονη τέχνη στη Σοβιετική Ενωση και στη Ρωσία 1950-2000», που παρουσιάζει το Κέντρο Πομπιντού μέχρι τις 27 Μαρτίου 2017. Το αφιέρωμα στη δημιουργία των Ρώσων καλλιτεχνών περιλαμβάνει περισσότερα από 250 έργα που συγκεντρώθηκαν με την υποστήριξη του Ιδρύματος Vladimir Potanin.

Το σύνολό τους προέρχεται από τη γενναιόδωρη δωρεά (αξίας 5,8 εκατ. ευρώ) του Ιδρύματος V.P. προς το Εθνικό Μουσείο Μοντέρνας Τέχνης του Μπομπούρ και από προσφορές συλλεκτών ή Ρώσων καλλιτεχνών. Είναι η μεγαλύτερη συλλογή ρωσικών έργων που παρουσιάζεται στο εξωτερικό.

H πρωτοφανής πρωτοβουλία του Ιδρύματος Vladimir Potanin συνιστά μια σημαντική χειρονομία που έγινε με ευρύτερο πολιτικό στόχο, καθώς εμπίπτει στη στρατηγική διεύρυνσης των πολιτιστικών ανταλλαγών Γαλλίας και Ρωσίας.

Σεργκέι Μπουγκάεφ «Fille au chat», 1986 | SERGEI BUGAEV (AFRIKA) Fille au chat, 1986 Don de la Vladimir Potanin Foundation

Συμβάλλοντας στον εμπλουτισμό των συλλογών του Μπομπούρ, το Ιδρυμα V.P. προωθεί τη διεθνή προβολή των Ρώσων καλλιτεχνών και την ευρύτερη ακτινοβολία της χώρας στο εξωτερικό. Το σύνολο των έργων που παρουσιάζονται στο Παρίσι συνιστούν ένα ευρύ πανόραμα από τα κυριότερα εικαστικά ρεύματα που σημάδεψαν τη σύγχρονη τέχνη στη Σοβιετική Ενωση και στη συνέχεια στη Ρωσία, επί σαράντα χρόνια.

Τα πιο πρόσφατα έργα χρονολογούνται στο 2000, την εποχή που ο Βλαντίμιρ Πούτιν ξεκίνησε την πρώτη θητεία του ως πρόεδρος της Ρωσικής Ομοσπονδίας.

Η τάση πολιτιστικής εξωστρέφειας διαμορφώθηκε μετά την πτώση της Σοβιετικής Ενωσης και οδήγησε σε προώθηση «ανοίγματος» της Ρωσίας προς τις διεθνείς καλλιτεχνικές κοινότητες.

Η τωρινή έκθεση επιτρέπει στο Εθνικό Μουσείο Μοντέρνας Τέχνης να παρουσιάσει στο πλατύ κοινό και στους χιλιάδες ξένους επισκέπτες την ιστορική εξέλιξη της τέχνης στη Ρωσία, ενώ μέχρι τώρα η γνωριμία με τις ρωσικές εικαστικές τέχνες μέσα από τις συλλογές του μουσείου, σταματούσε στο 1920.

Ενσωματωμένα, πλέον, στις διεθνείς συλλογές έργων του γαλλικού μουσείου, τα σύγχρονα έργα των Ρώσων καλλιτεχνών ανοίγουν νέες προοπτικές για μελέτη και έρευνα.

Αριστερά: Μπόρις Ορλόφ «Buste dans le style de Rastrelli», 1996 Δεξιά: Γκρίσα Μπρούσκιν «De la serie Naissance d'un heros, 1984-1985 | Don de Vladimir et Ekaterina Semenikhin / Don de Grisha Bruskin

Η έκθεση περιλαμβάνει έργα 65 Ρώσων καλλιτεχνών. Αντιπροσωπεύουν μια ολοκληρωμένη επισκόπηση της ιστορίας της ρωσικής τέχνης του 20ού αιώνα και εκφράζουν με ακρίβεια τους κυριότερους προσανατολισμούς που διαμορφώθηκαν στη Σοβιετική Ενωση σε μια εποχή καταλυτικών ιστορικών αλλαγών.

Παρουσιάζονται έργα από την περίοδο του Ψυχρού Πολέμου, τη χαλάρωση της έντασης, τη στασιμότητα, την περεστρόικα, τον διαμελισμό της Σοβιετικής Ενωσης και τη γέννηση μιας νέας Ρωσίας. Επίσης, έργα καλλιτεχνών που συχνά αποκαλούνται «διαφωνούντες» και εκφράζουν τις τάσεις της δεκαετίας του 2000.

Αλεξάντερ Κοσολάποφ, «Triptyque Malevitch Marlboro», 1985 | Don d'Alexander Kosolapov

Η πλούσια εικαστική διαδρομή στην έκθεση έχει ιστορικό χαρακτήρα. Ξεκινάει από τους «conformistes», παρουσιάζει την περίοδο της εκτόνωσης στο τέλος του 1950, εκφράζει τον δημιουργικό αναβρασμό της δεκαετίας του 1980, περνώντας από τους Μοσχοβίτες «εννοιολογικούς » στο κίνημα «Sots Art» (τη ρωσική pop art), που εκφράζεται με εκτροπές από τους κώδικες της προπαγάνδας της εποχής του 1970.

Τα έργα των Ρώσων καλλιτεχνών αποκαλύπτουν τη γέννηση μιας σύγχρονης τέχνης που λειτουργεί πέρα από τα επίσημα κριτήρια και εντάσσεται στην πρωτοπορία.

Σε έκταση 1.200 τ.μ. η έκθεση προσφέρει έναν απαράμιλλο πλούτο από έργα ζωγραφικής, γλυπτικής, φωτογραφίες, βίντεο, ντοκουμέντα. Οι επισκέπτες έχουν την ευκαιρία να ανακαλύψουν τα μεγάλα ιστορικά κινήματα που σημάδεψαν τη Σοβιετική Ενωση και τη Ρωσία τον περασμένο αιώνα.

ΠΗΓΗ: efsyn