«Κατερίνα», του Αυγούστου Κορτώ

Συντάκτης: Δημήτρης Νανούρης

Το βαφτιστικό του συγγραφέα και ακτιβιστή Αυγούστου Κορτώ είναι Πέτρος. Αν δεν απατώμαι, Πέτρος Χατζόπουλος. Βέρος Σαλονικιός με χαμουτζίδικη κατάληξη στο επίθετό του φέρεται ύποπτος για διπολισμό. Ψυχοπαθολογική κατάσταση. Το απέδειξε το 2013, οπότε τυπώθηκε το πόνημά του «Το βιβλίο της Κατερίνας». Πρόκειται για την προσωπογραφία της μάνας του· ακριβέστερα, για τη μανιοκατάθλιψη η οποία τη βασάνιζε από πιτσιρίκα και την ώθησε στο απονενοημένο διάβημα λίγο μετά τα πενήντα. Τσαμπουκαλεμένο κείμενο, ζόρικο, γροθιά στο στομάχι. Την έφαγε ο Γιώργος Νανούρης και δίπλωσε στα δυο. Η γκλάβα του τράκαρε στις κνήμες τόσο απότομα που σχεδόν πέταξε καρούμπαλο. Οταν συνήλθε έκανε το πάθημά του παράσταση· θεατράνθρωπος καθόσον.

Ρασιοναλιζασιόν κανονική στους κώδικες της ράμπας δημιούργησε, διασκευάζοντας το έργο, ο Νανούρης. Το επώνυμο προέρχεται, καθώς έχω ψάξει, από την ομηρική ρίζα «ναρ», που σημαίνει νερό. Εξ ου οι πανάρχαιες θεότητες του υγρού στοιχείου Νηρεύς, Νηρηίδες, αλλά και οι νεράιδες. Τα περί «νεαρού ύδατος» αποτελούν, κατά τα φαινόμενα, αποκυήματα νοσηρής φαντασίας υπέργηρων πλην ανώριμων γλωσσολόγων.

Ελκουμε την καταγωγή μας απαξάπαντες οι Νανούρηδες απ’ τ’ Απεράθου της Νάξου κι είμαστε μεταξύ μας στενοί ή κάπως μακρινότεροι συγγενείς. Αποτελούμε άλλωστε ευάριθμο σόι. Παρότι τυγχάνουμε δευτερότριτα ξαδέλφια, δεν έλαχε να γνωριστώ με τον Γιώργο. Παρακολουθώ μολαταύτα την πορεία του στο σανίδι, όσο μου επιτρέπουν τα βραδινά ωράρια της εφημερίδας. Εχω απολαύσει πέντ’ - έξι παραστάσεις του όλες κι όλες. Αξιοποίησα την άδειά μου, πηγαίνοντας τις άλλες στο θέατρο Βασιλάκου να δω την «Κατερίνα» του. Μετά την αυλαία δεν μπορούσα να μην του σφίξω το χέρι. Ιδού γιατί: Παίρνει ένα βαρύ, δύσπεπτο, ψυχοπλακωτικό μυθιστόρημα και το απογειώνει με μια λιτή, μινιμαλιστική και ιδιοφυή σκηνοθεσία. Δεν σκοπεύω να ευλογήσω τα λιγοστά γένια του, τα οποία μάλιστα απλώνονται στις παρειές του γειτονιές γειτονιές. Περιγράφω μονάχα το τράνταγμα που ένιωσα μέσα μου.

Λένα Παπαληγούρα. Προέρχεται από τρανή φαμίλια, καμιά σχέση με τη δική μας τη βουκολική. Από τζάκι και δη πολιτικό. Δεν ακολούθησε ευτυχώς τα χνάρια του. Χαράζει τα δικά της. Ενσαρκώνει με ανεπανάληπτο τρόπο τη μάνα του Κορτώ. Εξαϋλώνεται μέσα σ’ ένα άσπρο φόρεμα με κίτρινα και πράσινα άνθη, διατρέχοντας ανάλαφρα τη σκηνή σαν στοιχειό, μετέωρη ανάμεσα στην ηρωίδα και την ψυχική της ασθένεια. Προσπαθώ να βρω λέξεις. Καταλήγω αβίαστα στο δίπολο: Απαιχτο παίξιμο. Η πλοκή πραγματώνεται μέσω της μουσικής. Ο τραγουδοποιός Λόλεκ υπογραμμίζει με την κιθάρα του τα σκαμπανεβάσματα του ρόλου. Στέκει απόμακρος όσο χρειάζεται, αποστασιοποιημένος, ξένο και ταυτοχρόνως οικείο σώμα.

Απλό το σκηνικό. Λευκό σάμπως κελί ψυχιατρείου. Οποτε η πρωταγωνίστρια βιώνει περιόδους ευφορίας, φωτίζεται άπλετα. Καθώς όμως βυθίζεται στα μαύρα φεγγάρια της ύπαρξης, οι προβολείς σβήνουν. Τότε ο Νανούρης τονίζει τις μεταλλάξεις του προσώπου της με τη δέσμη ενός μικρού φακού. Πότε απ’ τα μπροστινά καθίσματα και πότε πάνω στη σκηνή, δίπλα της. Παραμορφωτικές σκιές πλημμυρίζουν τον χώρο· και λάμψεις. Γράφουν πως υποδύεται ενδομύχως τον συγγραφέα. Μπορεί. Πρωτίστως όμως αντικατοπτρίζει την ίδια την τρέλα, πανταχού παρούσα με το οξυδερκές εύρημά του, καθ’ όλη τη διάρκεια της παράστασης. Είν’ η αρρώστια που μας σώζει, επιμένει μια ψυχή.

ΠΗΓΗ: efsyn