Μία αθέατη πραγματικότητα…

της Κούλας Κρεμαστιώτη

Βρισκόμαστε στην αρχή του 21^ου αιώνα και η ανθρωπότητα βρίσκεται αντιμέτωπη με ένα αβέβαιο παρόν και ένα ακόμα πιο αβέβαιο μέλλον. Είμαστε μάρτυρες της μείωσης των φυσικών πόρων του πλανήτη μας και του διεφθαρμένου συστήματος που τους εκμεταλλεύεται.

Το χειρότερο είναι πως οι περισσότεροι από μας θεωρούμε ότι δεν μπορούμε να αλλάξουμε αυτό το σύστημα. Όμως έχει ήδη ξεκινήσει μια μαζική αφύπνιση. Η δύναμη να σμιλεύουμε τον κόσμο μας βρίσκεται στο μυαλό και στην καρδιά μας, στις σκέψεις που επιλέγουμε να έχουμε και στις πράξεις που επιλέγουμε να κάνουμε.

Λένε ότι η γνώση είναι δύναμη. Σ΄ αυτό το πλαίσιο σας παραθέτω τις ακόλουθες πληροφορίες. Το αν θα επιλέξετε να τις επεξεργαστείτε περαιτέρω ή να τις αγνοήσετε είναι δική σας υπόθεση. ...

Γη

· Για την παραγωγή 450 γραμμαρίων κρέατος προς ανθρώπινη κατανάλωση χρειάζονται 9.000 λίτρα νερού!

· Το «μακελειό» που υφίσταται ο πλανήτης με την αποψίλωση για να δημιουργηθούν όλο και περισσότερες καλλιέργειες οφείλεται βασικά στη βιομηχανική κτηνοτροφία καθώς το συντριπτικό ποσοστό της παραγωγής των καλλιεργειών αυτών προορίζεται για ζωοτροφή.

· Τα απόβλητα της βιομηχανικής κτηνοτροφίας μολύνουν και τελικά αφανίζουν μεγάλο μέρος των ποταμών και των θαλασσών παγκοσμίως. (με μια σύντομη έρευνα στα βίντεο του διαδικτύου θα δείτε ποια σφαγεία αποτελούν εστίες μολύνσεως για τον υδάτινο ορίζοντα και την ευρύτερη περιοχή στην οποία λειτουργούν και στη χώρα μας.)

· Οι εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου από τα κοπάδια που εκτρέφονται επιδεινώνουν το φαινόμενο του θερμοκηπίου σε πολύ μεγαλύτερο βαθμό απ΄ ότι άλλες βιομηχανίες ή τα μέσα μεταφοράς.

· Η εκτεταμένη παγκόσμια καταστροφή θαλάσσιων οικοτόπων και βένθους. Τα εργαλεία που σύρονται στο βυθό, όπως η μηχανότρατα βυθού και η βιντζότρατα, έχουν καταστροφικές επιπτώσεις σε σημαντικά οικοσυστήματα του βυθού όπως τα λιβάδια Ποσειδωνίας (θαλάσσιο φυτό που παρέχει περιοχή αναπαραγωγής και καταφύγιο σε πολλούς θαλάσσιους οργανισμούς και συνεισφέρει στην παραγωγή οξυγόνου στη θάλασσα), και στο βένθος (τους οργανισμούς που ζουν επάνω και μέσα στο βυθό). Επίσης, τα στατικά δίχτυα της παράκτιας αλιείας, αλλά και η μηχανότρατα βυθού, έχουν καταστροφικές επιπτώσεις όταν χρησιμοποιούνται πάνω σε τραγάνα (προστατευόμενα κοραλλιογενή ερυθροφύκη τα οποία αποτελούν σημαντικό βιότοπο για πολλά είδη ψαριών). Αν συνυπολογίσουμε σε αυτά τη ζημιά που προκαλείται από την υπερβολική αλιεία καθώς και από την αλιεία με εκρηκτικά και χημικά μπορούμε να αντιληφθούμε το μέγεθος του προβλήματος που δημιουργείται στο θαλάσσιο οικοσύστημα.

Άνθρωπος

Ο αριθμός των ανθρώπων που πεινούν υπολογίζεται στα 925 εκατομμύρια παγκοσμίως και βρίσκεται κυρίως στις υπανάπτυκτες χώρες της Αφρικής και της Ασίας). Ο αριθμός αυτός ξεπερνά τους πληθυσμούς των ΗΠΑ, Καναδά και ΕΕ μαζί. Επιπροσθέτως 2,5 εκατομμύρια παιδιά κάτω των πέντε ετών πεθαίνουν ετησίως από την πείνα.

· Η αιτία αυτού του προβλήματος είναι κυρίως η παραγωγή ζωικών προϊόντων (κρέας, γαλακτοκομικά, αυγά). Αν και υπάρχουν αρκετές φυτικές τροφές για να θρέψουν ολόκληρο τον ανθρώπινο πληθυσμό η πλειοψηφία τους (συμπεριλαμβανομένων αυτών που παράγονται στις χώρες του τρίτου κόσμου που οι πληθυσμοί τους λιμοκτονούν), διοχετεύεται στην κτηνοτροφία.

Επειδή όμως η ποσότητα των ζωικών τροφών που παράγεται από την κτηνοτροφική βιομηχανία είναι πολύ μικρότερη από την ποσότητα των φυτικών τροφών που διοχετεύονται σε αυτήν ως ζωοτροφή, υπάρχει «μειωμένη απόδοση της επένδυσης», η τροφή λιγοστεύει και οι άνθρωποι πεινούν.

Τι σημαίνει «μειωμένη απόδοση της επένδυσης»:

Φανταστείτε σε μια στοίβα μπροστά σας όλη την ποσότητα τροφής που καταναλώνει μια αγελάδα σε περίοδο 18 – 24 μηνών (το χρονικό διάστημα που η βιομηχανία της επιτρέπει να «ζήσει» πριν την πάει για σφαγή). Αυτός ο τεράστιος όγκος τροφής έθρεφε το ζώο όλους αυτούς τους μήνες. Του έδινε ενέργεια, ανανέωνε τα κύτταρά του, μεγάλωνε τα οστά και τους μύες του, επέτρεπε στην καρδιά του να χτυπά και στους πνεύμονές του να αναπνέουν.

Τώρα φανταστείτε τον εργάτη να σφάζει αυτό το ζώο, να κόβει το σώμα του σε κομμάτια και να στοιβάζει τα κομμάτια αυτά μπροστά σας σε ένα άλλο σωρό.

Ποιος από αυτούς τους δύο σωρούς πιστεύετε ότι θα μπορούσε να θρέψει περισσότερους ανθρώπους; Ο σωρός που ήταν κάποτε το σώμα της αγελάδας ή ο σωρός που δημιούργησε και έθρεψε αυτό το σώμα;

Αυτή είναι η ερώτηση – κλειδί που καθιστά τη βιομηχανική κτηνοτροφία ιδιαιτέρως παράλογη και μη-βιώσιμη. Για παράδειγμα το 2011 παρήχθησαν 883 εκατομμύρια τόνοι καλαμπόκι και 260 εκατομμύρια τόνοι φασόλια σόγιας παγκοσμίως. Από αυτά το 50% του καλαμποκιού και το 80% της σόγιας διοχετεύθηκε ως ζωοτροφή αντί να δοθεί απευθείας ως τροφή στους ανθρώπους.

Το 2013 επιστήμονες από το Ινστιτούτο Περιβάλλοντος και το πανεπιστήμιο της Μινεσότα των ΗΠΑ δημοσίευσαν μια μελέτη για τη σχέση των αγροτικών πόρων με την παγκόσμια πείνα. Το συμπέρασμα της έρευνας ήταν ότι αν όλη η αγροτική παραγωγή δινόταν απευθείας στους ανθρώπους αντί να δοθεί ως ζωοτροφή η παγκόσμια προσφορά τροφής θα αυξανόταν κατά 70%, ποσότητα ικανή να θρέψει 4 δισεκατομμύρια ανθρώπους. Πολύ παραπάνω από τα 925 εκατομμύρια που αυτή τη στιγμή αντιμετωπίζουν το φάσμα της πείνας και της εξαθλίωσης.

· Πρέπει επίσης να αναγνωρίσουμε το επιστημονικά αποδεδειγμένο καταστροφικό αποτέλεσμα που έχει η κατανάλωση ζωικών προϊόντων στην ανθρώπινη υγεία: καρδιοπάθειες, αλτσχάιμερ, νεφροπάθειες, ασθένειες του ύπατος, οστεοπόρωση (αντίθετα με ότι διακηρύσσει η βιομηχανία γαλακτοπαραγωγής), διαβήτης, παχυσαρκία, καρκίνος. Υπάρχουν αναρίθμητες, έγκυρες επιστημονικές μελέτες που συνδέουν τις ασθένειες αυτές (και πολλές άλλες), με την κατανάλωση ζωικών προϊόντων. Αυτό συμβαίνει όχι μόνο γιατί το ανθρώπινο σώμα είναι κατασκευασμένο για χορτοφαγική διατροφή αλλά και διότι για χάρη της μεγιστοποίησης του κέρδους της η βιομηχανία της κτηνοτροφίας θυσιάζει ανερυθρίαστα την ανθρώπινη υγεία. Για παράδειγμα σύμφωνα με αποκαλυπτικό ρεπορτάζ της Washington Post (WP) πολλά σφαγεία εγχέουν σε μεγάλη ποσότητα και ποικιλία τοξικά χημικά στα πουλερικά ώστε να αποκρύψουν την παρουσία των βακτηρίων της σαλμονέλας στα ζώα από τις ομοσπονδιακές ελεγκτικές αρχές.

Ορισμένες εταιρίες χρησιμοποιούν τόσο ισχυρά νέα χημικά στοιχεία ώστε δρουν αποτελεσματικά ακόμη και στο διάλυμα που χρησιμοποιούν οι ελεγκτές της Αρχής Ασφαλείας και Ελέγχου Τροφίμων FSIS (Food Safety and Inspection Service) για να συλλέξουν το δείγμα για τον σχετικό έλεγχο, εμφανίζοντας έτσι ψευδώς αρνητικά αποτελέσματα ως προς τα επίπεδα των παθογόνων μικροοργανισμών που εμφανίζουν τα πουλερικά.

Έτσι ενώ η Αρχή Ασφαλείας και Ελέγχου Τροφίμων αναφέρει στις εκθέσεις των τελευταίων ετών ότι τα επίπεδα σαλμονέλωσης βαίνουν μειούμενα βάσει των δειγματοληπτικών ομοσπονδιακών ελέγχων στα σφαγεία πουλερικών, το Κέντρο Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων αναφέρει ότι ο αριθμός των καταναλωτών που προσβάλλεται από σαλμονέλωση παραμένει σταθερά υψηλός.

Τα άλλα είδη

Ο όρος σπισισμός (speciesism) αναφέρεται στην προκατάληψη και την εκ των προτέρων αρνητικά διαμορφωμένη στάση ενάντια σε όλα τα ζωικά είδη πλην του ανθρώπινου. Αποτελεί ένα είδος άδικου, βίαιου και αντιδημοκρατικού διαχωρισμού όπως ο ρατσισμός και ο σεξισμός. Είναι η αλαζονεία που με κάνει να πιστεύω ότι ως ανώτερος από ένα άλλο είδος έχω δικαίωμα ζωής και θανάτου επάνω του.

Απορρίπτοντας την έννοια της ανθρώπινης ανωτερότητας πάνω στα άλλα είδη μπορούμε να οραματιστούμε όλα τα ζώα ως αυτόνομα άτομα και όχι αντικείμενα προς εκμετάλλευση, με το δικαίωμα που τους έχει δοθεί εκ γενετής να ζουν ελεύθερα τη ζωή τους. Το ίδιο δικαίωμα που έχει δοθεί και σ’ εμάς.

Σε μια τέτοια κατάσταση, η τίγρη δεν θα κοιτάζει μέσα από τα κάγκελα του ζωολογικού κήπου, ο ελέφαντας δεν θα κάνει ακροβατικά στο τσίρκο, ο πίθηκος δεν θα υφίσταται βασανιστήρια στο πειραματικό εργαστήριο, η αγελάδα δεν θα απομακρύνεται βίαια από το μωρό της μόλις το γεννήσει, το αρσενικό κοτοπουλάκι δεν θα κομματιάζεται ζωντανό στη μηχανή γιατί η ζωή του δεν έχει «εμπορική αξία», οι κότες αυγοπαραγωγής δε θα περνούν όλη τους τη ζωή στριμωγμένες σε σκοτεινούς θαλάμους, το αρνί δεν θα σφαδάζει κάτω από το μαχαίρι του σφαγέα για να γιορτάσουμε τρώγοντάς το «τη γιορτή της αγάπης», η αλεπού δε θα χάνει τη ζωή της με ηλεκτροσόκ για να φτιαχτεί ο «μοντέρνος» γούνινος γιακάς, τα δελφίνια και οι φώκιες δεν θα σφαγιάζονται κατά εκατομμύρια επειδή «μας τρώνε τον τόνο», ο τόνος δεν θα θεωρείται φαγητό, και ούτω καθεξής.

Σε μια τέτοια κατάσταση οι βιομηχανίες αυτές των οποίων τα αστρονομικά κέρδη, βασίζονται πάνω στον φόνο, τον πόνο και την εκμετάλλευση των άλλων ειδών, δεν θα είχαν θέση πουθενά.

Η ιδέα της κατάλυσης του σπισισμού δεν είναι θέμα μόδας, δεν είναι θέμα καπρίτσιου, δεν είναι καν θέμα συναισθηματισμού. Είναι θέμα δικαιοσύνης. Είναι θέμα επιθυμίας για την εξάλειψη της βίας σε αυτό που σκεπτόμαστε, λέμε και πράττουμε.

Εξάλειψη της βίαιης, άδικης και αντιδημοκρατικής συμπεριφοράς απέναντι στους συνανθρώπους μας, τα άλλα είδη και τον πλανήτη που μοιραζόμαστε μαζί τους. Είναι θέμα εξέλιξης της σκέψης μας για την ανατροπή της καταστροφικής πορείας -που μας έχει εντέχνως επιβληθεί από ένα διεφθαρμένο σύστημα - σε όλα τα επίπεδα.

*Η Κούλα Κρεμαστιώτη είναι μέλος του Ε.ΠΑ.Μ. Ακρόπολης

Πηγές

1) gentleworld.org

2) wwf