Με το πενάκι στον πόλεμο - Γελοιογράφοι του 1940 εν δράσει

Γράφει ο Δημήτρης Παυλόπουλος

Στη φετινή, εβδομηκοστή ένατη επέτειο του Έπους του 1940 είναι καιρός να σημειώσουμε ότι η γελοιογραφία δεν αδράνησε ούτε στιγμή, γράφοντας δικό της έπος. Τα αλλεπάλληλα πολεμικά ανακοινωθέντα δεν έπαψαν να την τροφοδοτούν με την απαραίτητη πρώτη ύλη. Το πενάκι των γελοιογράφων μας αγωνιζόταν το 1940 για την ενημέρωση και για την ψυχαγωγία του ελληνικού λαού, ενώ χαλύβδωνε το φρόνημά του.

Συχνές ήταν οι αναφορές του στο αρχαίο παρελθόν, κοινό τόπο για τον μεταξικό Τρίτο Ελληνικό Πολιτισμό. Σε διαφημιστική καταχώριση για το Πολεμικό Λαχείο διαβάζουμε: «Έλληνες, Οι ηρωικοί μας στρατιώται που επανέλαβαν το “Μολών λαβέ!...” του Λεωνίδα σάς ενεπιστεύθησαν την άμυναν του εσωτερικού μετώπου».

Ας φανταστούμε με πόση ανυπομονησία έπιαναν στα χέρια τους οι απλοί άνθρωποι τις φυλλάδες για να διασκεδάσουν με τα εικονογραφημένα παθήματα των οιηματιών Ιταλών. Οι εργάτες των σχεδιογραφημάτων βρίσκονται στην πιο δημιουργική ώρα τους, στην τέταρτη και στην πέμπτη δεκαετία της ζωής τους. Η ανηλεής προπαγάνδα τους αρχίζει!

Ο Νίκος Καστανάκης (1896-1961) επικαιροποιεί σε σκίτσο του για τον σατιρικό Πολεμικό Φανό, που τον εξέδιδαν συντάκτες του αθηναϊκού Τύπου, παράσταση του Γέρου του Μωριά στη Λέρνα με τους νικητές του Δράμαλη, έργο του Γερμανού ζωγράφου Peter von Hess (1792-1871), από το 1841-44.

Διαβάστε την συνέχεια στο slpress