Karl von Klausewitz - Περί πολέμου

Συγγραφέας: Karl von Klausewitz 

Τίτλος Βιβλίου: Περί πολέμου

Εκδόσεις: Βάνιας

σελίδα 54

26. - Κάθε πόλεμος θα θεωρείται ως πολιτική πράξη.

Ας επανέλθουμε στο κύριο θέμα μας: αν αληθεύει πως μέσα σ' ένα δεδομένο είδος πολέμου η πολιτική μοιάζει να εξαφανίζεται εξολοκλήρου, ενώ σ' ένα άλλο είδος προβάλλεται φανερά στο πρώτο επίπεδο, δε θα είχαμε λιγότερο δίκαιο αν σημειώναμε πως το ένα είδος είναι τόσο πολιτικό όσο και το άλλο· γιατί, αν θεωρήσουμε την πολιτική ως το πνεύμα του προσωποποιημένου κράτους, οφείλει να περικλείει, μέσα σ' όλους τους αστερισμούς που πρέπει να λαμβάνουν υπόψη οι υπολογισμοί της, κι εκείνον στον οποίον η φύση όλων των περιστάσεων καθορίζει ένα πόλεμο του πρώτου είδους. Μόνο αν, αντί να εννοήσουμε την πολιτική ως το γενικό πνεύμα της κατάστασης, πάρουμε αυτό τον όρο στη συμβατική του έννοια του πανούργου, επιφυλακτικού, δηλαδή παράνομου δόλου, που αντιτίθεται στη βία, το δεύτερο είδος του πολέμου θα εξαρτιόταν απ' αυτήν περισσότερο απ' ό,τι το πρώτο.

σελίδες 57-59

Αργότερα, όταν θα προσεγγίσουμε το πολεμικό σχέδιο, θα εξετάσουμε από πιο κοντά τι σημαίνει ο αφοπλισμός ενός κράτους· ωστόσο, πρέπει να διακρίνουμε αμέσως ανάμεσα σε τρία πράγματα που, σαν συνολικό θέμα, περιλαμβάνουν όλα τα υπόλοιπα. Είναι: οι στρατιωτικές δυνάμεις, το έδαφος κι η θέληση του εχθρού. 

Πρέπει να καταστρέψουμε τις στρατιωτικές δυνάμεις. Αυτό σημαίνει πως πρέπει να τεθούν σε τέτοιες συνθήκες, ώστε να είναι ανίκανες να εξακολουθήσουν τη σύρραξη. Ας διευκρινίσουμε μ' αυτή την ευκαιρία πως στο εξής η έκφραση "καταστροφή των στρατιωτικών δυνάμεων του εχθρού" δεν πρέπει να γίνεται κατανοητή παρά υπ' αυτό το νόημα.

Πρέπει να κατακτήσουμε το έδαφος, γιατί σ' αυτό θα μπορούσε να συσταθεί μια νέα στρατιωτική δύναμη.

Ακόμη κι αν γίνουν αυτά τα δύο πράγματα, αυτό δε σημαίνει την παύση του πολέμου, της εχθρικής δηλαδή έντασης και των εχθρικών επιχειρήσεων, όσο δεν έχει καταπνιγεί εξίσου κι η θέληση του εχθρού, όσο δηλαδή η κυβέρνηση κι οι σύμμαχοι του δεν είναι αποφασισμένοι να υπογράψουν την ειρήνευση, ή ο λαός του να υποταγεί. Γιατί ακόμη κι αν κατάσχει κανείς ολόκληρη τη χώρα, η σύγκρουση μπορεί να επανεγερθεί στο εσωτερικό, ή από την πλευρά των συμμάχων. Αυτό μπορεί βεβαία να γίνει και μετά τη σύναψη της ειρήνης· θ' αποδείκνυε όμως μόνο πως υπάρχουν πόλεμοι που δεν επιδέχονται πλήρη απόφαση και ρύθμιση. Ακόμη και σ' αυτή την περίπτωση, η ειρηνευτική κατάληξη εξαλείφει πάντα καθαυτή έναν αριθμό των εστιών που θα μπορούσαν να συνεχίζουν να υποθάλπονται κρυφά, κι οι εντάσεις καταπραύνονται, γιατί εκείνοι που κλίνουν προς την ειρήνευση -πάντα πολυάριθμοι σε κάθε έθνος και σε κάθε περίσταση- αποστρέφονται πέρα για πέρα κάθε ιδέαν αντίστασης. Όπως κι αν έχει το πράγμα, πρέπει πάντα ν' αναγνωρίζουμε πως η ειρήνευση είναι μια κατάληξη που θέτει ένα τέρμα στις πολεμικές υποθέσεις.

Από τα τρία στοιχεία που μόλις απαριθμήσαμε, εκείνες που προορίζονται να υπερασπίσουν τη χώρα είναι οι στρατιωτικές δυνάμεις. Σύμφωνα λοιπόν με τη φυσική τάξη, αυτές είναι που θα 'πρεπε να καταστραφούν πρώτες· ύστερα θα 'πρεπε να κατακτηθεί το έδαφος· στη συνέχεια αυτών των δυο επιτυχιών κι ανάλογα με τις δυνάμεις που θα διαθέτουμε ακόμη εκείνη τη στιγμή, ο εχθρός θα ήταν τότε αναγκασμένος να υπογράψει την ειρήνευση. Η καταστροφή των εχθρικών στρατιωτικών δυνάμεων διενεργείται βαθμιαία, προκαλώντας άμεσα και μ' έναν αντίστοιχο ρυθμό την κατάκτηση του εδάφους. Εν γένει, αυτά τα δυο πράγματα αλληλεπιδρούν μεταξύ τους, καθώς η απώλεια των επαρχιών έρχεται ν' αυξήσει την αποδυνάμωση των στρατιωτικών δυνάμεων. Αυτή όμως η διάταξη δεν επιβάλλεται με κανέναν τρόπο· επιπλέον, δεν παράγεται πάντοτε. Πριν ακόμη να έχουν αποδυναμωθεί σημαντικά, οι εχθρικές δυνάμεις μπορούν ν' αποχωρήσουν στο άλλο άκρο της χώρας, ή ακόμη κατευθείαν σε ξένο έδαφος. Σ' αυτή την περίπτωση, το μεγαλύτερο τμήμα της χώρας, βλέπε ολόκληρη η χώρα, θα έχει κατακτηθεί.

Ωστόσο, αυτός ο αντικειμενικός στόχος του αφηρημένου πολέμου, αυτό το τελικό μέσο της επίτευξης του πολιτικού αντικειμενικού στόχου, που περιλαμβάνει όλα τ' άλλα, δηλαδή ο αφοπλισμός του εχθρού, δε συμβαίνει πάντα στην πρακτική και δεν είναι αναγκαίος όρος για την ειρήνευση. Με κανέναν επομένως τρόπο δεν μπορεί να εγερθεί ως νόμος στη θεωρία. Υπάρχουν πολυάριθμα παραδείγματα συμφώνων ειρήνης, που υπογράφτηκαν πριν το ένα ή το άλλο μέρος μπορέσει να θεωρηθεί ως αφοπλισμένο, πριν ακόμη ν' αλλοιωθεί σημαντικά η ισορροπία των δυνάμεων. Ακόμη καλύτερα, όταν εξετάζουμε τα πραγματικά γεγονότα, αντιλαμβανόμαστε πως υπάρχει μια ολόκληρη κατηγορία, όπου η καταβολή του εχθρού δεν ανταποκρίνονται παρά σ' ένα μάταιο νοητικό παιχνίδι, κι αυτό συμβαίνει στην περίπτωση κατά την οποία ο εχθρός διαθέτει μιαν αναμφισβήτητην υπεροχή.

Ο λόγος για τον οποίον ο αντικειμενικός στόχος του πολέμου, ελαττούμενος σε σχέση με την έννοια του, δεν εφαρμόζεται πάντοτε στον πραγματικό πόλεμο, στηρίζεται στη διαφορά μεταξύ του ενός και του άλλου, με την οποία ήδη ασχοληθήκαμε στο προηγούμενο κεφάλαιο. Σύμφωνα με την καθαρή έννοια, κάθε πόλεμος μεταξύ κρατών, οι δυνάμεις των οποίων παρουσιάζουν σημαντικήν ανισότητα, θα μπορούσε να φανεί σαν παραλογισμός, συνεπώς σαν κάτι το αδύνατο. Η ανισότητα των φυσικών δυνάμεων δεν θα έπρεπε να ξεπερνά το επίπεδο στο οποίο θα μπορούσε ν' αντισταθμιστεί από τις ηθικές δυνάμεις, πράγμα που, στις κοινωνικές συνθήκες της σημερινής Ευρώπης, δε θα μπορούσε να πάει πολύ μακριά. Αν υπήρξαν πόλεμοι μεταξύ των κρατών άνισης ισχύος, είναι γιατί στην πραγματικότητα ο πόλεμος είναι συχνά πολύ απομακρυσμένος από την πρωταρχική του έννοια.

σελίδα 257

Ας δούμε τώρα πώς αντανακλάται η ήττα έξω από το στρατό, στην κυβέρνηση και στο έθνος.

Είναι η ξαφνική κατάρρευση των υψηλότερων ελπίδων, η εξαφάνιση κάθε αυτοπεποίθησης. Το κενό που προκαλείται εξαιτίας της καταστροφής των δυνάμεων πληρούται από τον φόβο κι από την απαίσια δύναμη εξάπλωσης που ολοκληρώνει την παράλυση. Είναι μια πραγματική επίθεση αποπληξίας, που επικοινωνεί μέσω του ηλεκτρικού σπινθήρα, που είναι η κύρια μάχη, με τον έναν από τους δυο αθλητές. Κι αυτό το επακόλουθο επίσης μπορεί να είναι ποικίλης έντασης, αλλά δε λείπει ποτέ εξολοκλήρου. Εκεί που ο καθένας θα έπρεπε να προσπαθήσει ν' αποφύγει την καταστροφή, όλοι φοβούνται να καταβάλουν προσπάθειες για ένα χαμένο σκοπό· διστάζουν, σταματούν ενώ θα έπρεπε να σπεύδουν μπροστά, σταματούν ενώ θα έπρεπε να σπεύδουν μπροστά , αφήνονται ακόμη να φτάσουν στην αποθάρρυνση κι εγκαταλείπονται στο μοιραίο.

Εκ του διαχειριστή του protagorasnews: αναμφισβήτητα ο Κλαούζεβιτζ είναι ένας από τους μεγαλύτερους θεωρητικούς περί της στρατηγικής και της φιλοσοφίας του πολέμου. Ο σκοπός των αποσπασμάτων δεν προσφέρονται αποκλειστικά για εγκυκλοπαιδική γνώση αλλά τα συγκεκριμένα θέματα έχουν τον σκοπό για να αναδείξουν την άμεση σχέση με τη σημερινή μας εποχή τα γραφόμενα του. Τόσο για να αναδειχτεί η προσπάθεια της δήμευσης της ιδιωτικής και της κρατικής περιουσίας από τους δανειστές. Είναι γνωστό ότι ο Τζον Άνταμς είχε αναφέρει ότι με δύο τρόπους υποδουλώνεις ένα έθνος είτε με τον πόλεμο, είτε με το χρέος. Το δικό μας έθνος υποδουλώθηκε μέσω του χρέους και έχει παραδώσει την εθνική του κυριαρχία χάρη στη πολιτική και στη οικονομική μας ελίτ άνευ όρων και αμετάκλητα στους δανειστές. Άρα και η δέσμευση με τον έμμεσο τρόπο της κατάσχεσης της ιδιωτικής περιουσίας έχει μεγάλη σημασία ως προς τους δανειστές και στρατηγικά πέραν του κέρδους τους, όπου θα 'χουμε ξεπούλημα των ακινήτων όλων των Ελλήνων και κάθε σπιθαμή ελληνικής γης σιγά σιγά. Επίσης, στο τελευταίο απόσπασμα του μεγάλου θεωρητικού είναι αφιερωμένο σε κάθε λογής γκρουπούσκουλο τόσο της αριστεράς, όσο κι της δεξιάς, όπου σπεύδουν να ενοχοποιήσουν τον απλό πολίτη για τη δυστυχία που τον κατατρέχει. Είναι σαν να μεταφερόμαστε στην εποχή της σκλαβιάς και αντί να ενθαρρύνουν τον μαύρο εργάτη για να απελευθερωθεί, αντίθετα αυτοί είναι που τον υποβαθμίζουν και τον υποβιβάζουν με ηθικολογίες περί του δεν είναι άξιος να λυτρωθεί από τις αλυσίδες του, διότι δεν είναι ηθικά καθαρός και φέρει παλαιά αμαρτήματα στις πλάτες του. Αυτές τις σαχλαμάρες που ακούγονται τόσο από τους φτηνούς δημαγωγούς όπου σκοπεύουν να επωφεληθεί το κομματικό τους μαντρί παραμερίζοντας το γενικό συμφέρον. Ενώ μονάχα μέσω της συλλογικότητας και της πίστης σε έναν κοινό σκοπό θα λυτρωθεί ο κάθε δεσμώτης από τις αλυσίδες και φυσικά  πρόκειται για προϊόν βίας και αδικίας αυτό το καθεστώς που τον σκλάβωσε. Αλλά ακούγονται και από την απούσα-παρούσα πνευματική μας ελίτ πέραν από τους δημαγωγούς, όπου ποιεί την νήσσαν σε περίοδο της καταστροφής της χώρας και του λαού. Ένας στρατός για να νικήσει πρέπει να έχει και υψηλό ακμαίο φρόνημα ότι θα τα καταφέρει, εκτός των άλλων, ενώ εάν αντίθετα έχει καταρρακωμένη πίστη τότε είναι έτοιμος μονάχα για την πανωλεθρία του.

ΠΗΓΗ: protagorasnews