Στα 1988, σαν σήμερα, πεθαίνει στην Αθήνα ο Τάσος Λειβαδίτης

30.10.2015,

Συντάκτης: Δημήτρης Νανούρης

ΣΑΝ ΣΗΜΕΡΑ στα 1871 γεννιέται από Κορσικανό πατέρα και Γενοβέζα μάνα στη μεσογειακή ακτή της Γαλλίας ο σπουδαίος φιλόσοφος, ποιητής, δημοσιογράφος, συγγραφέας, δοκιμιογράφος και καθηγητής Πολ Βαλερί. Απολαύστε μια γεύση εμβληματικών στίχων του σε μετάφραση του Αρη Δικταίου:

ΘΑΛΑΣΣΙΝΟ ΚΟΙΜΗΤΗΡΙ [...] Ω Ζήνων! Σκληρέ Ζήνων! Ζήνωνα Ελεάτη!/ Μ’ έχεις μ’ αυτό το φτερωτό βέλος τρυπήσει/ που δονείται, πετά, και δεν πετά καθόλου!/ Ο ήχος του με γεννά και το ίδιο με σκοτώνει!/ Ο ήλιος!…Τι σκιά χελώνης για την ψυχήν, ο ήλιος,/ ακίνητε Αχιλλέα με το μεγάλο βήμα!//

Οχι, όχι!…Ορθός! Μες στον αδιάκοπον αιώνα!/ Σύντριψε αυτήν τη σκεφτική μορφή, κορμί μου!/ Ρούφηξε, στέρνο μου, την γέννηση του ανέμου!/ Μια δροσιά από τη θάλασσαν αναδοσμένη,/ μου ξαναδίδει την ψυχήν… Ω δύναμη άρμης!/ Για ν’ αναβρύσω ζωντανός, στο κύμα ας τρέξω!// [...] ...

σηκώθηκε ο άνεμος!… Τη ζωήν ας δοκιμάσω!/ Το άπειρο αγέρι το βιβλίο μου ανοιγοκλείνει,/ τολμά το κύμα κονιορτός από τα βράχια/ ν’ αναβρύζει! Πετάξετε, έκθαμβες σελίδες!/ Κύματα, μ’ εύθυμα νερά αυτήν τη γαλήνια/ στέγη, όπου φλόκοι τρώγανε, συντρίψετέ την!

25 ΧΡΟΝΙΑ ΑΡΓΟΤΕΡΑ, την ίδια μέρα στην Τρίπολη πρωτοβλέπει το φως ο Κώστας Καρυωτάκης. Τι να πεις για το έργο του; Δίνουμε τον λόγο στον ίδιο: Ολοι μαζί κινούμε, συρφετός,/ γυρεύοντας ομοιοκαταληξία./ Mια τόσο ευγενικιά φιλοδοξία/ έγινε της ζωής μας ο σκοπός.// Aλλάζουμε με ήχους και συλλαβές/ τα αισθήματα στη χάρτινη καρδιά μας,/ δημοσιεύουμε τα ποιήματά μας/ για να τιτλοφορούμεθα ποιητές.//

Aφήνουμε στο αγέρι τα μαλλιά/ και τη γραβάτα μας. Παίρνουμε πόζα./ Aνυπόφορη νομίζουμε πρόζα/ των καλών ανθρώπων τη συντροφιά.// Mόνο για μας υπάρχουν του Θεού/ τα πλάσματα και, βέβαια, όλη η φύσις./ Στη Γη για να στέλνουμε ανταποκρίσεις,/ ανεβήκαμε στ' άστρα τ' ουρανού.// Kι αν πειναλέοι γυρνάμε ολημερίς,/ κι αν ξενυχτούμε κάτου απ' τα γεφύρια,/ επέσαμε θύματα εξιλαστήρια/ του «περιβάλλοντος», της «εποχής».

ΕΜΒΑΤΗΡΙΟ ΠΕΝΘΙΜΟ ΚΑΙ ΚΑΤΑΚΟΡΥΦΟ Στο ταβάνι βλέπω τους γύψους./ Μαίανδροι στο χορό τους με τραβάνε./ Η ευτυχία μου, σκέπτομαι, θα 'ναι/ ζήτημα ύψους.// Σύμβολα ζωής υπερτέρας,/ ρόδα αναλλοίωτα, μετουσιωμένα,/ λευκές άκανθες ολόγυρα σ’ ένα/ Αμάλθειο κέρας.//

(Ταπεινή τέχνη χωρίς ύφος,/ πόσο αργά δέχομαι το δίδαγμα σου!)/ Ονειρο ανάγλυφο, θα 'ρθω κοντά σου/ κατακορύφως./ Οι ορίζοντες θα μ’ έχουν πνίξει./ Σ’ όλα τα κλίματα, σ’ όλα τα πλάτη,/ αγώνες για το ψωμί και το αλάτι,/ έρωτες, πλήξη./ Α! πρέπει τώρα να φορέσω/ τ’ ωραίο εκείνο γύψινο στεφάνι./ Ετσι, με πλαίσιο γύρω το ταβάνι,/ πολύ θ’ αρέσω.

ΣΤΑ 1988, σαν σήμερα και πάλι, πεθαίνει στην Αθήνα ο Τάσος Λειβαδίτης: ΚΑΒΑΦΗΣ Νύχτες ακόλαστες, πιοτά, σφοδρά συμπλέγματα, γιγάντιες/ σα θόλοι ναού, ηδονές. Κι άγνωστες, πέρ’ από κάθε πρόσχημα,/ τραχιές, σα νίκες, αμαρτίες./ Και το πρωί επέστρεφε μόνος κι εξαντλημένος κι ώριμος/ κομίζοντας, σα μια καινούργια αγνότητα, το νέο αμαρτωλό του/ ποίημα.

ΠΙΝΑΚΑΣ αγνώστου ζωγράφου Kι έζησα πάντα με τον εαυτό μου, σαν δυο ακροβάτες που/ μισούνται θανάσιμα/ που όλη τη μέρα βρίζονται και ραδιουργούν κι ετοιμάζει το/ θάνατο ο ένας του άλλου,/ μα όταν έρθει η ώρα κι ανάψουν τα φώτα και το θέατρο/ ξεχειλίσει απ' την πελώρια αναμονή/ ορθοί κι οι δυο πάνω στο απέραντο, μοιραίο σκοινί/ να, που βρίσκονται κιόλας πάνω απ' το μίσος και τον κίνδυνο/ και το θαυμασμό/ και τον χρόνο - αδερφωμένοι ξαφνικά/ μες στην παμμέγιστη αρετή της Tέχνης.

ΠΗΓΗ: efsyn