«Παραθυράτη» η συμφωνία του G7

 Γράφει ο Μπάμπης Μιχάλης

Οι επτά πλουσιότερες χώρες του κόσμου -G7- έβαλαν, τις προηγούμενες ημέρες, τα θεμέλια για μια δικαιότερη φορολόγηση των πολυεθνικών, συμφωνώντας στην υιοθέτηση ενός παγκόσμιου ελάχιστου εταιρικού φορολογικού συντελεστή 15% και στη φορολόγηση μέρους των κερδών τους εκεί όπου αυτές τα δημιουργούν και όχι στους υπεράκτιους παραδείσους όπου τα μεταφέρουν.

Η αγορά ωστόσο υποδέχτηκε τη «μεταρρύθμιση του αιώνα» με… χασμουρητά. Οι μετοχές των διεθνικών επιχειρηματικών κολοσσών ελάχιστα κουνήθηκαν από τη θέση τους, καθώς η ευρύτερη εκτίμηση των επενδυτών ήταν ότι η απειλή για τα κέρδη τους δεν είναι τόσο μεγάλη. «Η αγορά έχει καταλήξει στο συμπέρασμα ότι η μεταρρύθμιση αυτή δεν θα περάσει», διεμήνυσε ενδεικτικά πριν από μερικές ημέρες κορυφαίο στέλεχος της αμερικανικής Wells Fargo στους Financial Times.

Η σιγουριά αυτή δεν είναι άμοιρη των όσων μαγειρεύονται αθόρυβα εδώ και καιρό στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων μεταξύ κρατικών αξιωματούχων, τεχνοκρατών και των «πανταχού παρόντων» ισχυρών επιχειρηματικών λόμπι. Ακόμη κι αν η συμφωνία αυτή περάσει, όλα δείχνουν ότι μάλλον θα είναι πολύ κατώτερη των προσδοκιών και κυρίως διάτρητη από εξαιρέσεις και παραθυράκια.

Πολύ πριν από την πρόσφατη συμφωνία του G7, τον περασμένο Οκτώβριο, ο Οργανισμός Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης –που φέρει την ευθύνη των συνομιλιών σε τεχνικό επίπεδο– δημοσίευσε προσχέδιο. Σε αυτό εξαιρούσε τις τράπεζες, τις ασφαλιστικές εταιρείες, τα επενδυτικά funds και τις εταιρείες εξόρυξης –συμπεριλαμβανομένων των εταιρειών πετρελαίου και φυσικού αερίου–, τις αεροπορικές αλλά και κατασκευαστικές από τον πρώτο πυλώνα της συμφωνίας, ο οποίος προβλέπει την αναγκαστική φορολόγηση μέρους των κερδών (20%) των πολυεθνικών εκεί όπου τα εισπράττουν, όταν το περιθώριο κέρδους αυτών ξεπερνά το 10%.

Ο ΟΟΣΑ δεν άνοιξε… παραθυράκι, όμως, μόνο σε αυτές τις εταιρείες και κλάδους. Στο προσχέδιό του υπήρχε αναφορά εξαίρεσης και για τη διεθνή ναυτιλία, οι εταιρείες της οποίας φορολογούνται κατά μέσο όρο σήμερα παγκοσμίως μόλις με 7%.

Στο επίσημο ανακοινωθέν των υπουργών Οικονομικών του G7 πριν από 10 ημέρες δεν υπήρχε βέβαια καμία αναφορά σε εξαιρέσεις, ούτε βέβαια κάποια επιχειρηματολογία υπέρ τους. Πληροφορίες από τις συνομιλίες που πραγματοποιήθηκαν στις συναντήσεις της Ομάδας 7 ανέφεραν ωστόσο ότι τόσο η βρετανική κυβέρνηση –που καίγεται για τις τύχες του διεθνούς χρηματοοικονομικού κέντρου City του Λονδίνου μετά το Brexit– όσο και κάποιες χώρες της Ε.Ε. πίεσαν όσο μπορούσαν για την εξαίρεση των χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών από τον πρώτο πυλώνα, πιστεύοντας ότι οι ΗΠΑ θα συμφωνήσουν με αντάλλαγμα την υποστήριξή τους στον δεύτερο πυλώνα (παγκόσμιος ελάχιστος εταιρικός φόρος).

Οι ΗΠΑ από την πλευρά τους, που ήταν αυτές που επανεκκίνησαν τη διαδικασία για σύναψη μιας παγκόσμιας συμφωνίας, φάνηκαν ότι μάλλον «καίγονται» περισσότερο για την απόκρουση του ψηφιακού φόρου που έχουν μονομερώς αποφασίσει να επιβάλουν σύντομα 5 ευρωπαϊκές χώρες και ενδεχομένως θα επηρεάσει αρνητικά τα κέρδη των τεχνολογικών τους κολοσσών. Το «παζάρι» αυτό –κάτω από το τραπέζι– δεν συνιστά βέβαια καλό οιωνό για την πορεία των διαπραγματεύσεων.

Πόσο μάλλον όταν την ίδια στιγμή οι φορολογικοί παράδεισοι του ανεπτυγμένου κόσμου έχουν ήδη αρχίσει να οργανώνουν την άμυνά τους -η Ελβετία, για παράδειγμα, ετοιμάζεται να απαντήσει στον παγκόσμιο εταιρικό φόρο με… επιδοτήσεις, καθώς τα εταιρικά κέρδη σε πολλά από τα καντόνια της φορολογούνται με συντελεστή χαμηλότερο του 15%.

από efsyn