Η κατάσταση των πραγμάτων του καπιταλιστικού συστήματος

 Γράφει ο Κώστας Μελάς

Τέσσερις διαπιστώσεις μπορούν να γίνουν για τη σημερινή κατάσταση του παγκόσμιου καπιταλιστικού συστήματος. Διαπιστώσεις που υπερβαίνουν τη συγκυρία και δείχνουν μακροχρόνιες τάσεις του συστήματος.

Η ΠΡΩΤΗ ΔΙΑΠΙΣΤΩΣΗ είναι πως ο καπιταλισμός ως παγκόσμιο σύστημα (η παγκοσμιότητά του προσδιορίζει, εξάλλου, τα όριά του ως κλειστό σύστημα) εμφανίζει μια χρόνια στασιμότητα, που δεν είναι υπόθεση των τελευταίων δέκα-δεκαπέντε χρόνων, όπως ισχυρίζονται ορισμένοι νεοκεϊνσιανοί οικονομολόγοι (Summers κ.λπ.), αλλά η έναρξή της ανάγεται στην οικονομική κρίση των αρχών της δεκαετίας του ’70 (1). Η μεγάλη στασιμότητα συνδέεται με τις νεοφιλελεύθερες πολιτικές των τελευταίων σαράντα χρόνων.

Ενδεικτικά παραθέτω τον πίνακα με τον ρυθμό εξέλιξης του παγκοσμίου ΑΕΠ ανά δεκαετία. Αν εξετάσουμε τον ρυθμό μεγέθυνσης των αναπτυγμένων οικονομιών τα στοιχεία δείχνουν μεγαλύτερη μείωση.

Η ΔΕΥΤΕΡΗ διαπίστωση είναι ότι η εξέλιξη του οικονομικού συστήματος τις τελευταίες δεκαετίες χαρακτηρίζεται από μια ακατάπαυστα μεγεθυνόμενη ανισοκατανομή του πλούτου –ασύλληπτων διαστάσεων πια– κατά τρόπον ώστε ο μεν πλούτος διοχετεύεται σχεδόν μονοσήμαντα σε αυτό που ονομάζω «νομισματική σφαίρα της οικονομίας» (χρηματοπιστωτικές αγορές, ομόλογα, παράγωγα, επενδύσεις χαρτοφυλακίου κ.ά.) αυξανόμενος, οι δε μισθοί παραμένουν καθηλωμένοι χαμηλότατα. Δηλαδή, ο πλούτος αντί να ακινητοποιείται στην παραγωγή, κινείται διαρκώς στη νομισματική σφαίρα, δημιουργώντας χρήμα από το χρήμα και απομυζώντας εντέλει την πραγματική οικονομία, η οποία υποτάσσεται στη χρηματοπιστωτική λογική της μεγέθυνσής του (2).

Διαβάστε την συνέχεια στο edromos