Το μυστήριο με τα "αποκεφαλισμένα" γλυπτά στην Αθήνα

 

Γράφει ο Δημήτρης Παυλόπουλος

Παρατηρώντας κανείς στο κέντρο της Αθήνας μαρμάρινα βάθρα χωρίς τις προτομές τους, αναρωτιέται γιατί αυτές εξαφανίστηκαν. Πρόκειται για μεταλλικές προτομές που έχουν κλαπεί για να καταλήξουν να πουληθούν σαν απλό μέταλλο σε χυτήρια.

Θύματα τέτοια υπήρξαν οι προτομές του Δομήνικου Θεοτοκόπουλου και του Νίκου Καζαντζάκη, έργα των Κώστα Βαλσάμη (1908-2003) και Θανάση Απάρτη (1899-1972), στημένα στον πεζόδρομο της οδού Μασσαλίας, το πρώτο το 1990 και το δεύτερο το 1998.

Η κατασκευή κυβικών βάθρων συνιστούσε το Δήλιον Πρόβλημα της αρχαιότητας, όπως παραδίδεται σε επιστολή του σύγχρονου του Αρχιμήδη, μαθηματικού Ερατοσθένη του Κυρηναίου (276-194 π.Χ.) προς τον βασιλιά της Αιγύπτου Πτολεμαίο. Αρχαίος τραγωδός πληροφορεί ότι ο μυθικός βασιλιάς της Κρήτης Μίνωας είχε παραγγείλει να κατασκευαστεί κυβικός τάφος για τον γιο του Γλαύκο.

Αφού κατασκευάστηκε, τον θεώρησε πολύ μικρό και διέταξε να τον διπλασιάσουν. Ο μαθηματικός Θέων ο Σμυρναίος (70-135 μ.Χ.) σε διάλογό του αναφέρει ότι οι κάτοικοι της Δήλου αρρώστησαν και ζήτησαν να τους βοηθήσει το Μαντείο των Δελφών. Η Πυθία χρησμοδότησε ότι έπρεπε να διπλασιάσουν τον κυβικό ναό του Απόλλωνα, διατηρώντας το σχήμα του.

Οι Δήλιοι θεώρησαν ότι θα το κατόρθωναν με διπλασιασμό των πλευρών του ναού. Όταν όμως ανακάλυψαν ότι ο διπλασιασμός του οκταπλασίαζε τον ναό, έστειλαν πρέσβεις στην Ακαδημία του Πλάτωνος για να ζητήσουν την αρωγή του. Ο Πλάτων απάντησε ότι ο Απόλλων έδωσε τον συγκεκριμένο χρησμό στους Δήλιους προκειμένου να τιμωρήσει τους αγεωμέτρητους Έλληνες.

Διαβάστε την συνέχεια στο slpress