Ο μηχανισμός των Αντικυθήρων

Κείμενο του Ξενοφώντα Δ. Μουσά, Καθηγητή Φυσικής Διαστήματος και Διευθυντή Εργαστηρίου Αστροφυσικής στο Εθνικό και Καποδιστριακό

Πανεπιστήμιο Αθηνών, από το βιβλίο Ο Μηχανισμός των Αντικυθήρων, «Πίναξ», Ο αρχαιότερος υπολογιστής και αστρονομικό όργανο,

ΕΕΦ, Αθήνα, 2011. Είναι εκπληκτικό το γεγονός ότι ο Μηχανισμός των Αντικυθήρων, ένα τόσο αρχαίο μηχάνημα, προβλέπει

τις εκλείψεις του Ηλίου και της Σελήνης. Αξιοσημείωτο είναι ότι ο Μηχανισμός κινεί τον δείκτη που δίνει τη θέση της Σελήνης με έναν μηχανισμό που «μιμείται» τον Δεύτερο Νόμο του Κέπλερ, σύμφωνα με τον οποίο η Σελήνη περιφέρεται γύρω από τη Γη ταχύτερα όταν είναι κοντά της και βραδύτερα όταν βρίσκεται μακριά απ’ αυτήν. Αυτό με τη σειρά του μάς δίνει τη θέση του δορυφόρου μας με μεγαλύτερη ακρίβεια και συνεπώς μάς επιτρέπει να έχουμε ακριβέστερο υπολογισμό των φάσεων της νέας Σελήνης και των εκλείψεων. Η ακριβής πρόβλεψη της θέσης της Σελήνης στον ουρανό είναι πάρα πολύ σημαντική, διότι δίνει τη δυνατότητα σε κάποιον με τις κατάλληλες αστρονομικές ή γεωγραφικές γνώσεις να υπολογίζει το γεωγραφικό μήκος.