Τρίτη, 18 Απριλίου 2017

Παπαδιαμάντης: Tα καλαμπούρια ενός δασκάλου

 

ναμνήσεις φοιτητικο βίου...
Τν καιρν κενον ―το, νομίζω, ες τ 1874― εχε στηθ κα νδρις το Κορα, κε που εναι. Μίαν πρωίαν, εθς μετ τ᾿ ποκαλυπτήρια, ερέθη π το βάθρου χαραγμένον νωνύμως δι μολυβδοκονδύλου τ ξς δίστιχον:

ν τς Πεντέλης παγερν τεμάχιον μαρμάρου
Λαβών, κυλίσθητι κα
σ στν δρόμον το χειμάρρου.
Τ δίστιχον καμεν ασθησιν τότε· δν ξεύρω ν νεκαλύφθη ποτ ποιητής.
Τότε ζη κόμη σοφς Φίλιππος ωάννου, Κουμανούδης κα λλοι νδρες χρηστοί. είμνηστος Φίλιππος, μ χων ξωτερικ χαρίσματα, δν ελκυε τος κροατάς. λλ τν μέραν το τελευταίου μαθήματος, μεσοντος το Μαΐου, αθουσα τς Νομικς, που δίδασκεν, γέμιζεν π φοιτητάς. πέγραφεν ες λους τν πόδειξιν τς κροάσεως, λλ τος πεχρέωνε ν προσθέσουν ες τ κείμενον «κροάσθη, ς ατς λέγει».
Γενικν νδουλγέντσιαν* κα φεσιν μαρτιν ες λους νεξαιρέτως χορήγει μακαρίτης γερο-Κοτζις. Ψαριανς φιλόσοφος, ς καλετο συνήθως π τος πατριώτας του, το καθηγητς τς στορίας τς φιλοσοφίας.
ν καθ᾿ λον τ τος δν εχε παραπάνω π 25-30 κροατάς, ες τ τελευταον μάθημα παρουσιάζοντο τριακόσιοι, κα ες λους πέγραφε τν πόδειξιν νεπιφυλάκτως. Δύσκολος μως κα αστηρς ες τς ποδείξεις το μακαρίτης Φιντικλς· ἐὰν εχες πέντε πουσίας τ τος ες τ κατ Σάββατον φροντιστήριον (ρμηνεία Θουκυδίδου) δύνατο ν σ ποκλείσ.
Κατ᾿ κενον τν χρόνον, ες τν δεξιν πλευρν τς προσόψεως, θριάμβευε πολ Κόντος· κρα αθουσα γέμιζε, τν 12-1 μ.μ., π κροατάς, χι μόνον φιλολόγους, λλ᾿ ξ λων τν σχολν, τος πλείστους ρθίους σταμένους. λλ κα μακαρίτης Σεμιτέλος, διδάσκων μίαν ραν νωρίτερα, ντς τς αθούσης τς Νομικς, εχε πλείστους κροατάς.
Συγχρόνως μως δίδασκεν ες τν γείτονα αθουσαν γέρων Πυλαρινός, μ κεραυνώδη φωνήν, λος χειρονομία κα ξαρσις· το καθηγητς τς «Φιλοσοφίας τς στορίας» οτος. Ο κροαταί του, συμπεριλαμβανομένων τριν καλογήρων, δύο γερόντων μ γυαλιά, κα 5-6 σοβίων φοιτητν, ποοι ποτ δν λειψαν, δν περέβησαν ποτ τος δέκα δώδεκα.
Ες κ τν τελευταίων τούτων, τν μ διδόντων ποτ ξετάσεις, το «Κυπραος» καλούμενος, τν ποον τυχε ν γνωρίσω. γκώδης κεφαλή, χωμένη ες παχν κορμν μ βραχ νάστημα, πυκν γενεις κα κόμη. νθρωπος τριακοντούτης, εθυμος, φροντις, κα γαπν τ λογοπαίγνια, στω κα τ ποπνέοντα σμήν τινα βαναυσότητος.
το ξιοπερίεργος τύπος, κρμα κυνικο κα πικουρείου. Εχεν διαιτέρας νομασίας, δικάς του λέξεις δι᾿ λα. Τ ρσάκειον τ νόμαζεν ρνάκειον. Τ Βαρβάκειον λύκειον ― δ τρεπε τ ορανισκόφωνον τς παραληγούσης ες δοντόφωνον, sans façonπρχε δ κα καθηγητς τς Γαλλικς μ παραπλήσιον νομα. Τ δένδρα, τ κοσμοντα τς δος κα τς πλατείας τς πρωτευούσης, τ νόμαζε δενδρείκελα, κατ τ νδρείκελα.
Ες δύο ξεννας παρ τν Καπνικαρέαν ―καλουμένους ξενοδοχεον τς Πετρουπόλεως τ ν, τς πτανήσου τ λλο― εχον καταλύσει ν φθινόπωρον ες φουστανελς παρχιώτης γέρων μ δύο νεψιάς του, κα ες Τουρκομερίτης μπορος μ δύο υούς του. Ο δύο νέοι φαίνοντο κοιμισμένοι πολύ, α δύο νεάνιδες σαν μλλον σχημοι, μ μεγάλα γουρλωμένα μματα κα πολ σιμς ρνας.
Συνέβη ν συναντηθ μ τν Κυπραον μίαν πρωίαν, ες καφενεον τς γειτονις. κε κατ σύμπτωσιν λθε κα φουστανελς μ τς δύο νεψιάς του.
Κυπραος, φο τς κοίταξεν π πολύ, αφνης στρέφεται κα μο λέγει δεικνύων δι νεύματος τν γέροντα:
Γλακας ες τς θήνας κομίζει.
λίγα λεπτ στερον, κατ συγκυρίαν κα πάλιν, εσέρχεται φεσοφόρος ξένος μ τος δύο υούς του. Κυπραος, φο τος κοίταξε καλά, γυρίζει πάλιν κα μο λέγει:
Βλκας ες τς θήνας κομίζει.
Δν μπόρεσα ν μ γελάσω.
Ες τ καφενεον κενο, παρ τν δν Καλαμιώτου, σύχναζα πωσον. Κα Κυπραος δν λειπε. κε ρχοντο παλαιο νθρωποι, οκοκυραοι, ντόπιοι κα λλοι, μερικο γνωστο γορητα τν καφενείων, κα α πολιτικα συζητήσεις ποτ δν σχόλαζον.
Προκειμένου περ νς τοιούτου γνωστο καφερρήτορος, Κυπραος, λογοπαικτν π το νόματός του μίαν σπέραν, εχε παρδήσει ρχαον τιν στίχον, σκόλιον, νομίζω, τ ξς:
«λει, μύλα, λει, κα γρ Πιττακς λε…» τ ποον σοφς Κορας εχε μεταφράσει οτω: «λεθε, μύλε, λεθε, κι Πιττακς λέθει…»
Τώρα, δο πς τ μετέτρεψεν Κυπραος, δάσκαλος: Λάλει, Μήλα, λάλει, κα γρ ψιττακς λαλε… (1908)

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου